ادبیات

در زبان فارسی برخی از کلمه ها به دو صورت خوانده می شود.

به این گونه واژه ها در اصطلاح ادبی واژه های « دو تلفظی» می گویندوهر دو تلفظ صحیح است.به کلمه های زیر دقّت کنید:

مهرْ / بان← مهرَبان (mehr-bân / meh-ra-bân)

آﺴْ / مان ← آسِمان ( â-se-mân / âs-mân)

آﺷْ / نا ← آشِنا ( âš-nâ/ â-še-nâ)

همان گونه که مشاهده می کنید می بینید که در یکی از تلفظ ها مصوتی اضافه شده است وبا اضافه شدن مصوت به ساختار آوایی واژه یک « هجا» افزوده می شود ولی در معنی واژه تداخلی ایجاد نمی شود.واز آنجایی که هردو نوع تلفظ در گفتار متداول است بنابر این هر دو تلفظ صحیح است.

اما در واژه هایی نظیر ( چِشم / češm) و (چَشم /čašm ) یا (سِفید /se fid )و(سَفید / sa-fid) وجه اشهر یعنی صورتی که در گفتار متداول تر می باشد ؛ ارجح است.

گاهی ضرورت شعری باعث دو گونه تلفظ در واژه ها می شود. در این بیت حافظ:

عشق می ورزم وامّید که این فن شریف

چون هنرهای دگر موجب حرمان نشود

کلمه ی (امّید)مشدد خوانده می شود. امید کلمه ای پهلوی است وبه هردوصورت مشدد وبدون تشدیدضبط شده است.(فرهنگ معین)