ادبیات

رديف نمونه سوالات پيشنهادي درس ادبيات ( املا) پايه (اول راهنمايي تحصيلي ) بارم
1 كدام كلمه از ستون ب معني مناسبي براي كلمه ستون الف مي باشد. توجه يك كلمه در ستون ب اضافه است.
الف) هول بودن ( .................. ) ، مدهوش ( .................. ) ، طبع ( .................. ) ، فراغت ( .................. )
ب) سرشت ، ترسيدن ، آسايش ، سرگشته ، گردن نهادن
1
2 جاهاي خالي را با گزينه درست كامل كنيد.
-1 در تنهايي سيمايي ............ و متفكّر داشت. ( مهزون ، محذون ، محزون ، مهذون )
-2 استاد حسابي خود ............ قرآن بود ( حافض ، حافذ ، حافز ، حافظ )
-3 غرقه ي شكوه و ................ زيبايي خلقت بودم ( اعجاز ، اعجاض ، عجاز ، اعجاظ )
معدبانه ، مؤدبانه ، مأدبانه ، موادبانه ) ) « اسم تو را فراموش نكرده ام » -4 شاپرك ......... گفت
1
3 شكل درست كلمه را با توجه به مترادف آن بنويسيد.
-1 معمن ، پناهگاه : ( .................. ) 2- بحص ، مناظره : ( .................. ) 3- ظرافت ، لتافت : ( .................. )
./75
متن را خوانده و دو اسم ساده و دو اسم ير ساده در آن مشخص كنيد و در كمانك ( ) بنويسيد.
اگر زبان فارسي از ميان رفته بود ما امروز آثار گران بها و شاهكارهاي اسلامي ارزنده اي هم چون مثنوي و ديوان حافظ نداشتيم.
( ...................... ) ، ( ...................... ) -2 ( ...................... ) ، ( ...................... ) _1
1
4 هم خانواده كلمات را در جدول كامل كنيد.
كلمه هم خانواده
صحبت م ح ب ت
نجوم م ج
عوض م ع و ض
عبادت م ب د
1
5 با حروف درهم ريخته يك كلمه بنويسيد. كه متضاد كلمه درون كمانك ( ) باشد.
-1 ه م ه ه م ( سكوت ) ................ 2- م ت ق ر د ( ناتوان ) ................
./5
6 متن زير را بخوانيد واژه هايي كه نياز به ( ّ و ء ) دارد در جاي مناسب خود بگذاريد.
در همان دوران جواني ، صاحب خصوصيات اخلاقي و اعتقادي خاصي شد كه سال ها بعد تاثير بسيار زيادي بر ديگران گذاشت.
./75
7 عبارات زير را خوانده واژه هاي نادرست آن را بيابيد و درست آن را بنويسيد.
-1 پس اگر دانشمند دانش خود را طباه سازد، نادان به آموختن نپردازد.
-2 هرگاه مي بينم زبان يا خطّ فارسي خار شده و خدشه و خطري بر آن وارد آمده ، غمگين مي شوم.
-3 آب، اين روح مزاب و اميد و زندگي شتابان مي رفت.
-4 اين ها چرا سلاح و پاكدامني و پارسايي و صداقت جوانان را نمي بينند؟
2
8 از گروه كلمات زير كدام واژه درست تر و مناسب تر است زير آن خط بكشيد.
« طوس ، توس » ، « اطو ، اتو »
./5
9 با توجه به مفهوم جمله كلمه مورد نظر را در جدول پيدا كنيد و در جاي خالي بنويسيد.
-1 هر كس ( ........... ) كارهاي خود را در قيامت مي بيند.
2 انسان در ( ............ ) تجربه هاي زيادي مي اندوزد.
-3 هنگام معاشرت با دوستان بايد مراقب رفتار و گفتار( ........... ) باشيم.
س ف ر ث
خ ر ط و
و م ع ا
ي س س ب
ش ف ت ث
1/5
رديف نمونه سوالات پيشنهادي درس ادبيات ( املا) پايه (اول راهنمايي تحصيلي ) بارم
1 درستي يا نادرستي عبارات نوشته شده را مشخص نماييد.
􀂅 نادرست 􀂅 -1 برخي از كلمات در گفتار دچار تغييرات تلفّظي مي شوند. درست
􀂅 نادرست 􀂅 دو كلمه مترادف هستند. درست « اساس و اثاث » -2
./5
با توجه به معني ، املاي كدام كلمه غلط است.
􀂅 ت) مخلص : صميمي 􀂅 پ)سحن : حياط 􀂅 ب) شايان : چشمگير 􀂅 -1 الف) هيجان: جوش و خروش
􀂅 ت) معظّم : بزرگ شمرده 􀂅 پ) غيرت : تعصب 􀂅 ب) متعال : بلند مرتبه 􀂅 -2 الف) به رقم : برخلاف
./5
2 در جاي خالي كلمه مناسب بنويسيد.
را در جاي خالي قرار دهيد. « برخاست ، خواست ، سفر ، صفر ، خار ، خوار ، مريز ، مريض » كلمات
الف) امروز در كلاس از ................ناگهاني مريم به شيراز حرف زديم.
ب) شبنم از روي برگ گل .........................گفت: // مي خواهم آفتاب شوم
پ) هرگاه مي بينم زبان فارسي ................. شده و خدشه و خطري بر آن وارد آمده غمگين مي شوم.
ت) مادرم از ما .....................تا پايان امتحانات به تلوزيون نگاه نكنيم.
1
3 براي هر واژه يك مترادف، يك متضاد و يك هم خانواده بنويسيد.
واژه متضاد مترادف هم خانواده
فرمان
جهل
1/5
4 از ميان گروه كلمات نوشته شده كدام يك از نظر املايي درست و كدام نادرست است؟ درست كلمه غاط را بنويسيد.
-1 حمت و غيرت ، ( ................ ) 2- رأفت و عتوفت ، ( ................ )
-3 جحش و جنبش ، ( ................ ) 4- شكوه و عجاز ، ( ................ )
2
5 يك كلمه دو تلفظي بنويسيد و تلفظ آن را با گذاشتن حركت آن نشان دهيد.
( ) ، ( ) -1
./5
./ 6 با كلمات ساده داده شده كلمه غير ساده بسازيد. ساز ( ) جنگ ( ) 5
7 عبارات داده شده را خوانده و زير واژه هاي صحيح خط بكشيد.
الف) امام خميني ( ناگذير ، ناگزير ) به پاريس رفت و از آنجا رهبري مردم ايران را بر عهده گرفت.
ب) اين ها چرا ( سلاح ، صلي ، صلاح ) و پاكدامني و پارسايي جوانان را نمي بينند.
پ) شهيد رجايي، معلّمي ( متوازع ، متواضع، متواظع ، مطواضع) و صميمي و در كارش بسيار دقيق و منظّم و جدي بود.
ت) لشكر يان خون( خوار ، خار ) چون سيلي خروشان به طرف هرات در حركت بود.
1
8 جاي صحيح قرار گرفتن نگاره ( ّ ) بر روي كلمات زير مشخص نماييد.
دارالشفا ، واقعيت
./5
9 در ابيات و عبارات داده شده كلمه غلط را يافته و صحيح آن را بنويسيد.
الف) هرگاه مي بينم زبان يا خطّ فارسي، خار شده و خدشه و خطري برآن وارد شده غمگين مي شوم.
ب) هجوم فتنه هاي آسماني /// مرا آموخت الم زندگاني
ج) پيرمرد كمك مي خاست اما عابران بي توجه به او مي گذشتند.
د) حجره ايي ساده و كوچك نسيب او شد.
2
رديف نمونه سوالات پيشنهادي درس ادبيات ( املا) پايه (اول راهنمايي تحصيلي ) بارم
1 درست يا نادرست بودن عبارات داده شده را مشخص كنيد.
􀂅 نادرست 􀂅 -1 معادل كلمه ي (كلينيك) درمانگاه است. درست
􀂅 نادرست 􀂅 -2 كلمه ي آشنا يك واژه ي دو تلفظي است. درست
􀂅 نادرست 􀂅 -3 براي ارتباط با ديگران و بيان مقصود خود از زبان استفاده مي كنيم. درست
./75
مشخص نماييد. 􀀷 2 گزينه صحيح را انتخاب كرده با علامت
-1 املاي كدام واژه با توجه به معني غلط است؟
􀂅 ت ) معظم: بزرگ شمرده 􀂅 پ ) غيرت: تعصب 􀂅 ب ) متعال: بلندمرتبه 􀂅 الف ) به رقم: برخلاف
-2 معني واژه ي (فراز) در كدام گزينه آمده است؟
􀂅 ت) زاري 􀂅 پ) پستي 􀂅 ب) بلندي 􀂅 الف) راز
-3 در كدام گزينه كلمات هم آوا وجود دارد.
􀂅 ت) جهل  دانايي 􀂅 پ) خاست  خواست 􀂅 ب) هوش  مدهوش 􀂅 الف) غوغا  فرياد
-4 كدام يك از جفت واژگان، هم معني و هم آهنگ است.
􀂅 ت) نهان و پنهان 􀂅 پ) آرام و بي قرار 􀂅 ب) زشت و ناپسند 􀂅 الف) دلير و شجاع
1
3 شكل صحيح واژه ي مناسب را با توجه به معناي جمله براي جاي خالي انتخاب كنيد.
آدمي در زندگي به دانش .................. پروردگار آموزد. (آمرزش  طاعت  پاسبان )
./25
-1 درس املا فرصتي براي ارزشيابي مهارت .................... و نوشتن است. 4
-2 در نوشتن املا ............... و ................. موجب مي شود تا متن آن به دور از هر گونه خطا باشد.
-3 زبان نوشتاري از دو شكل ديگر ماندگارتر است و باعث .......... بين نسل هاست.
1
5 براي هر يك از واژه هاي زير دو هم خانواده بنويسيد.
-1 طبيب: ( ................. ) 2- مكاتبه: ( ................. )
./5
6 در جاي خالي با توجه به معناي واژه حرف مناسب بنويسيد.
-1 استادان با تدريس و ت .. ليف كتب سودمند چراغ علم را روشن نگاه داشته اند (نوشتن)
-2 همه جاي اين سرزمين روزي مركز درس و بح .. بوده است (گفت و گو)
./5
7 شكل صحيح واژه ها را در جالي خالي قرار دهيد.
-1 اين ها چرا .......... و پاكدامني و پارسايي جوانان را نمي بينند. (صلاح  سلاح  صلاه)
-2 آيين و قانوني كه ................ به همه ي افراد بشر است. (متعلق  مطعلق  متعلغ)
-3 دانشمندان مجبور شده اند ................ كنند. (اعطراف  اعتراف)
-4 يكي از ................ خدمات ذوقي و فرهنگي ايرانيان خدماتي است كه از راه زبان فارسي به ايرانيان كرده اند. (مظاحر  مظاهر
مضاحر)
1
را تجزيه كنيد و با دو تلفظ بنويسيد. ( حركات در هر دو تلفظ نوشته شود. ) « مهربان » 8 واژه ي
( ................... ) -2 ( ................... ) -1
./5
9 براي واژه هاي نوشته شده يك مترادف و يك متضاد بنويسيد.
-1 پنهان : ( ................... ) ( ................... ) 2- سهل: ( ................... ) ( ................... )
1
10 املاي صحيح واژه ها را زير هر تصوير بنويسيد.
براي پرندگان زندان است همدم گل است
( ................... ) -2 ( ................... ) -1
1
11 يك جفت واژه هم آوا بنويسيد.
( ................... ) -2 ( ................... ) -1
./5
12 در عبارت زير غلط هاي املايي را بيابيد و صحيح آن را بنويسيد.
هر وقت نظم و نسري دل پذير و شيرين و استوار به اين زبان مي خوانم و مي شنوم شادمان مي شوم و زبان به تحصين مي
گشايم و هرگاه مي بينم زبان يا خطّ فارسي، خار شده و خدشح و خطري بر آن وارد شده است غمگين و تلخ كام مي شوم.
( ................. ) -4 ( ................. ) -3 ( ................. ) -2 ( ................. ) -1
2
رديف نمونه سوالات پيشنهادي درس ادبيات ( املا) پايه (اول راهنمايي تحصيلي ) بارم
1 درستي يا نادرستي عبارات نوشته شده را مشخص نماييد.
􀂅 نادرست 􀂅 در نوشتن املا به نحوه تلفظ و مطابقت آن با شكل نوشتاري دقت مي شود درست
􀂅 نادرست 􀂅 در نوشتن املا دقت و سرعت موجب مي شود تا متن به دور از هرگونه خطا باشد درست
./5
مشخص نماييد. 􀀷 2 گزينه صحيح را انتخاب كرده با علامت
-1 با توجه به معني، املاي كدام گزينه درست نيست.
􀂅 ت) تحسين : آفرين گفتن 􀂅 پ) بحايم : چهارپايان 􀂅 ب) بديع: تازه 􀂅 الف)باديه : بيابان
-2 كدام واژه در هنگام جمع بستن تغيير كرده است .
􀂅 ت) اديبان 􀂅 پ) دانشمندان 􀂅 ب) پرندگان 􀂅 الف) دانشوران
./5
را در جاي مشخص خود قرار دهيد ؟ « نقطه » 3 در كلمات زير
منطره ، رسادت ، حندان
./75
4 در عبارت داده شده نشانه اختصاري را كامل شده بنويسيد.
امام خميني (ره) در سالروز ولادت حضرت فاطمه (س) متولد شدند.
-2 -1
./5
5 عبارت ها را خوب بخوانيد و نشانه هاي ( ّ ً ء ) را در جاي درست خود قرار دهيد.
-1 تو دوست من هستي و اصلا براي من ناراحت نيستي
2 - منتظر موقعيت مناسب شدم
-3 دوست دارد تاثير شعر را در بر شاگردان ببيند.
./75
6 يك جفت كلمه دو تلفظي همراه با نشانه هاي تلفظي ، يك جفت كلمه هم آوا ، يك جفت كلمه هم نويسه و يك جفت كلمه هم
آواي هم نويسه بنويسيد.
رديف دو تلفظي هم آوار هم نويسه هم آواي هم نويسه
1
2
...............
...............
...............
...............
...............
...............
...............
...............
2
7 شكل ديگر كلمات زير را بنويسيد .
جرأت ( ) هيأت ( )
./5
8 با كلمات ساده داده شده كلمه غير ساده بسازيد.
آتش ( ) رس ( ) گل ( )
./75
اضافه است. « ب » بيابيد. توجه يك حرف در رديف « ب » را در رديف « الف » 9 مترادف كلمات رديف
الف) گيتي ، مأمن ، وجد ، عجز ب) پناهگاه ، شادي ، ناتواني ، جهان
جواب:
1
10 درجاي خالي كلمه ي مناسب بنويسيد.
-1 به كلماتي كه به يك شكل نوشته مي شوند اما به دو شكل خوانده مي شود كلمات ........................ مي گويند .
-2 هرگاه مي بينم زبان فارسي ................. شده و خدشه و خطري بر آن وارد آمده غمگين مي شوم.
./5
11 شكل صحيح واژه ها را در داخل جاي خالي قرار دهيد .
الف) جوانان و نوجوانان ما اهل فكر كردن ، دريافتن و ................ كردن هستند . ( تحليل ، تهليل )
ب) مردم هرات آمادگي دفاع نداشتند ................... آن ها خود را به زندگي مشغول ساخته بودند . ( اغلب ، اقلب )
ج) شهيد رجايي معلمي متواضع و ..................... در كارش بسيار دقيق بود . ( صميمي ، سميمي )
./75
12 عبارت هاي زير را به دقت بخوانيد و كلمه ايي كه با توجه به معني آن غلط است مشخص كرده صحيح آن را بنويسيد؟
-1 وقتي خانه جديد را خريديم همه اساس خانه مان را جمع كرديم.
-2 زمين را كمك گرفت. دست ها را ستون كرد و نفس زنان برخواست.
-3 وقتي سرماخورده بودم طب داشتم.
1/5
رديف نمونه سوالات پيشنهادي درس ادبيات ( املا) پايه (اول راهنمايي تحصيلي ) بارم
1
درستي يا نادرستي عبارات نوشته شده را مشخص نماييد.
􀂅 نادرست 􀂅 -1 مقتدر با اقتدار هم خانواده است درست
􀂅 نادرست 􀂅 به معناي رفتار است درست « اسوه » -2 واژه ي
􀂅 نادرست 􀂅 در فارسي وعربي يكسان است درست « آخرت » -3 املاي وازه ي
./75
مشخص نماييد. 􀀷 2 گزينه صحيح را انتخاب كرده با علامت
-1 در كدام گزينه جدا نويسي درست به كار نرفته است.
􀂅 ت) داستان بي نظير 􀂅 پ) كنج كاوي مصطفي 􀂅 ب) بزرگ تريت شاعر 􀂅 الف)خوش حالي بسيار
-2 كدام يك از گزينه هاي زير نبايد با همزه ( ء ؤ أ ) نوشته شود
􀂅 ت) جرئت 􀂅 پ) مأمن 􀂅 ب) طائت پروردگار 􀂅 الف) ان شاءالله
-3 در كدام گزينه غلط املايي وجود دارد ؟
􀂅 الف: فرزندان عزيزم نامه ي شما را قرائت كردم
􀂅 ب: اسكندر در اثناي سفري به شهري رسيد واز گورستان عبور كرد
􀂅 ج: سردار مغول قهقه اي زد.
􀂅 د: مردم به نشانه ي اعتراض وحمايت از امام خميني (ره)تظاهرات مي كردند.
-4 املاي همه ي گزينه ها به جز گزينه............. نادرست است؟
􀂅 د: ادبا و عرفا 􀂅 ج: اخلاس 􀂅 ب: سيمايي مهزون 􀂅 الف: به نهو احسن
-5 كداميك از واژه هاي زير از نظر املايي به تشديد نياز ندارد؟
􀂅 د: جذاب 􀂅 ج: متفكر 􀂅 ب: تجمل 􀂅 الف: شفقت
-6 با توجه به معني املاي كدام گزينه غلط است ؟
􀂅 د:ترقّي:پيشرفت 􀂅 ج:خصلت :ويژگي 􀂅 ب:هجره :اتاق 􀂅 الف :صلاح :درستي
1/5
3 با حروف زير كلمه ايي مطابق با معني داده شده بنويسيد.
الف ) ط .................... : سرشت ، هستي ب) د .................... : مطلوب ، خوش بو ، معطر
1
4 واژه ي صحيح را انتخاب كنيد.
-1 حقايق اسلامي را با........ زيباي شعر و نثر فارسي آرايش داده اند(جامع-جامه)
-2 هرگاه مي بينيم زبان فارسي............. شده است ناراحت مي شويم. (خوار-خار)
-3 اين ها چرا................... و پاكدامني جوانان را نمي بينند؟ (سلاح-صلاح)
./75
5 با توجه به معناي كلمات ، املاي درست آن را بنويسيد.
الف) ايادت : ................... ملاقات كردن ب) تضاهرات : .................. راه پيمايي
پ) تحسيل : ..................... درس خواندن ت) مظمون : ............... پيام ، نكته ي لطيف و ظريف
1
6 در ميان گروه كلمه هاي زير املاي چند كلمه نادرست است؟ شكل درست آن ها را بنويسيد.
اوسوه ي عالميان، گذشت و مدارا، مقام دادخاهي، برخواستن از سجده، مهر و عطوفت،
بنيان گزار جمهوري اسلامي، تعليم و تألّم،نگاه هاي موزيانه
1/5
7 يكي از حروف كلمات زير نوشته نشده است با توجه به معني كلمه صورت درست آن واژه را بنويسيد.
الف: فرا-ت: آسودگي ب: ار نده: ارزشمند ج: واب: پاداش د: مباح  ه: گفت و گو
1
8 براي واژه هاي داده شده نقطه بگذاريد
اسعال : جايي را به زور گرفتن ، اطهار : بيان كردن ، صمانت : عهده دار شدن
./75
را بنويسيد. « نويسندگان ، احوال ، ادبيات » 9 مفرد كلمات
( ....................... ) ( ....................... ) ( ....................... )
./75
10 متن داده شده را بخوانيد و غلط هاي آن را اصلاح كنيد.
ساعاتي كه در مساحبت دوستان مي گزرد در رديف اوقات تلف شده نيست. معلم با همان لهن ادامه مي دهد نظامي در آرايش
صحنه هاي شعرش بي نضير است.
( ................ ) -4 ( ................ ) -3 ( ................ ) -2 ( ................ ) -1
1
رديف نمونه سوالات پيشنهادي درس ادبيات ( املا) پايه (اول راهنمايي تحصيلي ) بارم
1
درستي يا نادرستي عبارات نوشته شده را مشخص نماييد.
􀂅 نادرست 􀂅 -1 در نوشتن املا دقت وسرعت موجب مي شود تا متن از هر گونه خطا دور باشد. درست
􀂅 نادرست 􀂅 -2 لازم نيست در هنگام نوشتن املا نشانه هاي نگارشي را رعايت نمود. درست
􀂅 نادرست 􀂅 مناسب تر است درست « اتاق » : -3 شكل نوشتاري كلمه
./75
2
جاي خالي را با كلمات (وداع ، تكلم ، رأفت ، تعلّم ، هراس ) كامل كنيد. توجه يك واژه اضافه است.
-1 در دوره نوجواني اضطراب و بيم و ......... ها در هم آميختن تفكّرات و خيال پردازي است.
-2 رسول اكرم (ص) با خدمت كارانش نيز ............ و عطوفت داشت.
-3 ايرانيان پس از قبول اسلام با ز به زبان فارسي ........... كردند.
-4 سرهاي خويش را به نشانه ي احترام و ....... با من خم كرده بودند.
1
3
مشخص نماييد. 􀀷 گزينه صحيح را انتخاب كرده با علامت
-1 توجه به معني ، املاي كدام كلمه غلط است.
􀂅 ت) مخلص : صميمي 􀂅 پ)سحن : حياط 􀂅 ب) شايان : چشمگير 􀂅 الف) هيجان: جوش و خروش
-2 كلمات كدام گزينه هم خانواده نيستند ؟
􀂅 ت) تدريس ، تحصيل 􀂅 پ) مسلمان ، اسلام 􀂅 ب) درس ، مدرسه 􀂅 الف) تفكّر ، فكر
-3 املاي كدام گزينه با توجه به معني نادرست است ؟
􀂅 ت) صفر : نام ماه قمري 􀂅 پ) حيات : زندگي 􀂅 ب) خار : پست و حقير 􀂅 الف ) ثواب : پاداش
-4 در كدام گزينه واژه ها هم آهنگ و هم معنا نيستند.
􀂅 ت) پرسش و پاسخ 􀂅 پ) راز ونياز و نماز 􀂅 ب) تعليم و تدريس 􀂅 الف) تفكّر و تأمل
نسبت به هم چه رابطه اي دارند؟ « رنج و سختي » : -5 كلمات
􀂅 ت) هم آوا 􀂅 پ) هم خانواده 􀂅 ب) مترادف 􀂅 الف) متضاد
1/25
4 در عبارت زير نشانه هاي ( ء ًّ ) را بر روي حر ف اصلي بگذاريد.
آدم آهني آن قدر از ملاقات با شاپرك خوش حال بود كه اصلا متوجه باز شدن درهاي نمايشگاه نشد، وقتي انبوه مردم به سراغش
آمدند سوال ها را يكي يكي پرسيدند.
./75
5 واژه نادرست را يافته صحيح آن را بنويسيد. نظم و نصر ........................ نضاميه ي بغداد..................... 1
6 در متن زير واژه هاي نادرست املايي را پيدا كنيد و شكل درست آنها را بنويسيد.
امير كبير كه مردي لايق و دلسوز بود. سعي كرد با تعسيس دارالفنون علم وصنعت را در ايران رواج دهد.
يكي از مضاهر خدمات زوقي و فرهنگي ايرانيان به اسلام خدماتي است كه از راه زبان فارسي به اسلام كرده اند.
به علاوه زيبايي طبيعت منحسر به سبزه و گل نيست.
2
7 با توجه به متن و معني زير كلمه درست خط بكشيد.
-1 حقايق اسلامي را با.................... زيباي شعر و نثر فارسي به نحو احسن آرايش داده اند . ( جامه – جامعه )
-2 نظام شاهنشاهي واژ گون و جمهوري اسلامي ايران ............... شد ( پايه گذاري – پايه گزاري )
-3 از سجده بر...................و هر دو را در بر مي گرفت.(مي خاست-مي خواست)
-4 اين عمل شما بسيار .......... و ......... دارد. ( صواب/اجر ) ( ثواب/اجر )
1
8 با توجه به معني حرف افتاده را بنويسيد.
-1 م ..احبت : هم نشيني 2- مك .. : درنگ 3- ...لاح : درستي 4- ت ..مل : فكر كردن
1
9 با اسم هاي ساده نوشته شده اسم غير ساده بسازيد.
-1 سوز ( ............... ) 2- باغ ( ............... ) 3- كار( ............... )
./75
10 درس املا فرصتي است براي ارزشيابي مهارت........................ و ................ .
./5
بارم نمونه سوالات پيشنهادي درس ادبيات ( املا) پايه (اول راهنمايي تحصيلي ) رديف
/ درست يا نادرست بودن عبارات داده شده را مشخص نماييد. 5
􀂅 نادرست 􀂅 الف) برخي از كلمات در گفتار ، دچار تغييرات تلفّظي مي شوند. درست
􀂅 نادرست 􀂅 ب) تشخيص شكل صحيح حروف و درست نويسي نمي تواند از اهداف املا باشد. درست
1
./ مشخص نماييد. 5 􀀷 گزينه صحيح را انتخاب كرده با علامت
-1 در كدام گزينه تمام واژه ها از نظر املايي درست تر است؟
􀂅 ب) مصطفا ، توس ، هيئت 􀂅 الف) موسي ، جرئت ، بليط
􀂅 ت) يحيي ، اطوار ، جرأت 􀂅 پ) عيسي ، اتاق ، هيأت
-2 املاي همه گزينه ها به جز گزينه ي ...................... با توجه به معني درست است.
􀂅 ت) اقلب : بيشتر 􀂅 پ) مصاحبت : هم نشيني 􀂅 ب) مطيع : فرمان بر 􀂅 الف) آيين : روش
2
واژه هاي هم آوار را در عبارت زير پيدا كنيد و كنار هم بنويسيد. 1
علي از دوستش خواست تا به هم به كتاب خانه بروند دوستش از جا برخاست تا علي را همراهي كند. آن ها وقتي وارد حياط
« مرگ با عزّت بهتر است از حيات با ذلّت » : كتابخانه شدند؛ تابلويي را ديدند كه بر روي آن نوشته بود
3
در عبارت زير چهار ( 4) غلط املايي وجود دارد آن ها پيدا كرده ، شكل درست آن ها را بنويسيد. 2
رسم و آدت قريش چنين بود كه فرزندان خود را به زنان اسيل باديه نشين مي سپردند كه هواي سالم و فزاي آزاد در پرورش
نيروي جسماني و فساحت گفتار كودكان اثر بسزايي دارد.
( .......................... ) _4 ( ............................ ) _3 ( ........................ ) _2 (................... ) _1
4
./ شكل درست واژه هاي مناسب را با توجه به معناي جمله در جاي خالي قرار دهيد. 5
الف) هر وقت نظم و ..................... دل پذير به زبان فارسي مي خوانم شادمان مي شوم ( نسري ، نثري ، نصري )
را برگزار كردند. ( ترحيم ، طرحيم ، ترهيم ، طرهيم ) « نمي توانم » ................. ب) آن ها با شيريني و آب ميوه ، مجلس
5
واژه هايي را كه حروف هم صدا دارند در عبارت زير پيدا كنيد و بنويسيد. 1
غرقه ي شُكوه و اعجاز زيبايي خلقت بودم كه ناگهان نوازش لطيف و خنكي را در لاي انگشتان پاهاي برهنه ام احساس كردم.
6
1/ معني واژه هاي زير را بنويسيد سپس با توجه به معني آن ها را در جمله اي به كار ببريد. 5
قلمروه : ( )
معاصر : ( )
7
را در جاي مناسب خود قرار دهيد. 1 ( Ð نشانه هاي ( ء
دارالشفا - ان شا الله - مسلّما - الان
8
واژه هاي رديف الف را به معناي مناسب آن در رديف ب متصل نماييد. 1
الف) مبالغه ، سند ، قوت غالب ، اثنا
ب) هنگام ، گواه ، زياده روي ، غذاي هميشگي
9
./ با كلمات ساده داده شده كلمه غير ساده بسازيد. 5
-1 ساز ( ) 2- كوه ( )
10
./ مفرد كلمات داده شده را بنويسيد. ارواح ( ) فواصل ( ) 5
11
بارم نمونه سوالات پيشنهادي درس ادبيات ( املا) پايه (اول راهنمايي تحصيلي ) رديف
./ درست يا نادرست بودن عبارات داده شده را مشخص نماييد. 5
􀂅 نادرست 􀂅 مناسب تر است. درست « اتو » -1 شكل نوشتاري واژه
􀂅 نادرست 􀂅 -2 كارمند يك واژه غير ساده است. درست
مشخص نماييد. 1 􀀷 گزينه صحيح را انتخاب كرده با علامت
-1 املاي كدام واژه درست است؟
􀂅 ت) منتضر 􀂅 پ) رعفت 􀂅 ب) مصاحبت 􀂅 الف) فراصت
-2 كدام واژه تنها يك صورت املايي دارد؟
􀂅 ت) ثواب 􀂅 پ) قرين 􀂅 ب) حياط 􀂅 الف) سبا
-3 با توجه به معني ، املاي كدام كلمه نادرست است.
􀂅 ت) تسلّط : چيره شدن 􀂅 پ) اضطراب : پريشان حالي 􀂅 ب) صلاح : درستي 􀂅 الف) مدحوش : سرگشته
-4 در كدام گزينه غلط املايي وجود ندارد
􀂅 ب) بيش از حد لزوم سخن نمي گفت 􀂅 الف) مال با هزينه كردن كم آيد و دانش با پراكنده شدن بيافزايد
􀂅 ت) هجره ايي ساده و كوچك نصيب او شد. 􀂅 پ) پيرمرد كمك مي خاست اما عابران بي توجه به او مي گذشتند.
1
./ با توجه به جمله شكل درست كلمه را انتخاب كنيد. 75
-1 دانشمندان مجبور شده اند ( اعطراف ، اعتراف ) كنند.
-2 لشكر خون ( خوار ، خار ) چون سيلي خروشان به طرف هرات در حركت بود.
-3 شهيد رجايي، معلّمي ( متوازع ، متواضع، متواظع ، مطواضع) و صميمي و در كارش بسيار دقيق و منظّم و جدي بود.
2
كلمات رديف الف را با كلمه مناسب از رديف ب تركيب كرده تا معني آن به دست آيد. دو كلمه اضافه مي باشد. 1
الف) قوت ، سهم ، ناگزير ، صلاح // ب) اسلحه ، بهره ، نيرو ، درستي ، غذا ، ناچار
پ)
3
./ براي واژه هاي زير يك هم خانواده بنويسيد. 5
-1 تحسين : ( .................... ) 2- جاذبه : ( .................... )
4
./ مترادف كلمات داده شده را بنويسيد 5
صبر و ....... محزون و .........
5
1/ در عبارات زير واژه ايي را كه نادرست است مشخص كرده درست آن را بنويسيد. 5
-1 او محبوب همه ي مسلمانان جهان و مايع افتخار مردم ايران بود.
-2 از خداوند خاست به او در راهي كه انتخاب كرده است اخلاص و حمت بلند عطا كند.
6
./ يك جفت كلمه دو تلفظي بنويسيد و تلفظ آن را با گذاشتن حركت آن نشان دهيد. 5
( ) ، ( )
7
./ با كلمات ساده داده شده كلمه غير ساده بسازيد. 75
-1 نماي ( ) 2- باغ ( ) 3- دشت ( )
8
1
را در جاي مناسب خود قرار دهيد. ( Ð نشانه هاي ( ء
متاسفانه وقت رفتن رسيده است تروم عزيز! براي شما ارزوي سلامتي و شادي دارم.!
9
متن زير را بخوانيد و كلمات نادرست آن را درست بنويسيد. 2
در اولين ساعات حظورش در قم به حرم حضرت معصومه (س) پناه برد . سر بر ذريح آن حضرت گذاشت و آرام اشك ريخت . از خداوند خاست در
راهي كه انتخاب كرده است اخلاص و حمت بلند به او عطا كند
10
رديف نمونه سوالات پيشنهادي درس ادبيات ( املا) پايه (اول راهنمايي تحصيلي ) بارم
1 درستي يا نادرستي عبارات نوشته شده را مشخص نماييد.
􀂅 نادرست 􀂅 الف) توصيف زيبايي زماني زيباست كه دقيق و همراه با ذكر جزئيات و سرشار از عاطفه باشد درست
􀂅 نادرست 􀂅 چشمه سار و دشت دو كلمه غير ساده هستند درست « چشمه سار دشت با من آشناست » : ب) در مصراع
./5
2
مشخص نماييد. 􀀷 گزينه صحيح را انتخاب كرده با علامت
1) املاي كدام كلمه با توجه به معني آن غلط است؟
􀂅 ت) حامي : حمايت كننده 􀂅 پ) قهقحه : با صداي بلند خنديدن 􀂅 ب) عظيم : بزرگ 􀂅 الف) تأمل : فكر كردن
2) هم خانواده ي ( غافل و اخير ) به ترتيب كدام گزينه است؟
􀂅 ت) اغفال ، خير 􀂅 پ) قفل ، خبر 􀂅 ب) غفلت ، آخرين 􀂅 الف) بي خبر ، آخر
است؟ « گلاب » 3) كدام واژه از نظر ساختار شبيه به واژه
􀂅 ت) كتابخانه 􀂅 پ) نگهبان 􀂅 ب) آيينه 􀂅 الف) با ادب
4) هم خانواده تدفين در كدام گزينه نيست؟
􀂅 ت) مدفون 􀂅 پ) مدفن 􀂅 ب) دفع 􀂅 الف) دفن
غصه نخور پسرم.طور بزرگي بردار و آن را مثل لباس دور خودت بپيچ و پيش شاه » : پدر او را دلداري داد و گفت » : 5) در عبارت
چند غلط املايي وجود دارد. « برو اين توري نه لباس بر تن داري و نه بي لباس هستي
􀂅 ت) چهارتا 􀂅 پ) سه تا 􀂅 ب) دوتا 􀂅 الف) يكي
6) كدام گزينه اسم ساده است؟
􀂅 ت) شاهزاده 􀂅 پ) خيابان 􀂅 ب) دستگاه 􀂅 الف) نمايشگاه
1/5
را در جاي مناسب خود قرار دهيد. توجه كنيد يك كلمه اضافه است « گوش دادن ، نوشتاري ، گفتاري ، سرعت » 3 كلمات
در نوشتن املا دقّت و ................ موجب مي شود تا متن آن دور از هر گونه خطا باشد.
در نوشتن املا به نحوه ي تلفّظ و مطابقت آن با شكل .......... دقّت شود.
« نوشتن » و « ........................... » درس املا فرصتي است براي ارزش يابي مهارت
./75
4 جاي صحيح قرار گرفتن تشديد را در كلمات داده شده مشحص نماييد؟
الف) آدميت ب) اتفاق
./5
5 نشانه هاي اختصاري در عبارت داده شده را به صورت كامل همراه با معني آن بنويسيد.
«. فاطمه ( س) پاره تن من است هركس او را بيازارد مرا آزرده و هركس مرا بيازارد خدا را آزرده است » : حضرت محمد ( ص) فرمود
2
6 كدام شكل نوشتاري واژه مناسب تر است زير آن خط بكشيد.
اتو ، اطو - - بليط ، بليت
./5
7 جاهاي خالي را واژه مناسب بنويسيد.
الف) بعضي اوقات هم با چشم نارنجي رنگش ...................... چشمك مي زد. ( موزيانه ، موذيانه )
معطّل ، مؤطّل ) ) « ؟ چرا تا به حال ......................... شده ايد » : ب) او نگاهي به هرمز و پسرانش افكند و بعد گفت
پ) كمي .............. كرد . ( مكس ، مكص ، مكث )
ت) از بيل زدن به باغچه و يا خالي كردن آب .................. خانه اش هم پروايي نداشت. ( حوز ، حوض ، حوظ )
1
8 شكل دوم كلمات داده شده را بنويسيد
جرأت ( ) هيأت ( )
./5
اسم غير ساده بسازيد « ساز ، كتاب ، كار » : 9 با واژه هاي ساده
./75
10 واژه هاي نادرست املايي را بيابيد و صورت صحيح آن ها را در پياين متن داخل كمانك بنويسيد.
تسلّط حكومت هاي جبار و فاصد، اكثر مردم را سخت ترسو بارآورده و روح شحامت و را در آنان كشته بود و اكنون كه روز پيكار بود،
قدرت دفاع نداشتند. در ميان كشاورزان، فقط اعظاي يك خانواده بودند كه كلبه ي خود را رها نكردند و تصميم داشتند تا آخرين
لحضات از خانه ي خود دفاع كنند.
(................................ ) -2 ( .................................. ) -1
( ............................... ) -4 ( ................................. ) -3
2
املاي تقريري اول راهنمايي
رسول اكرم(ص) با خدمت كارانش نيز رأفت و عطوفت داشت.انس بن مالك مي گفت:در مدت ده سال كه در خدمت و
در خانه اش بودم ، يك بار تند خويي و سخن درشت از او نديدم و نشنيدم. ص 10
زبان فارسي موسيقي دل نوازي است كه يك عمر در گوش من خوانده شده و دلم را به وجد آورده است. اين زبان به چشم انداز
سرزمين من وسعت مي دهد و مرا از مرز هاي امروز فرا تر مي برد. ص 35
نوجواني دوره اي شبيه به رويا است كه در آن هر حادثه و اتّفاقي ممكن است رخ دهد. در اين دوره اضطراب ها ، هيجان ها و
بيم ها و هراس ها و در هم آميختن تفكّرات با خيال پردازي ها پديده اي عادي به شمار مي آيد. ص 66
عمر حقيقي را، شناس نامه ي ما تعيين نمي كند.زيستن و زندگي زيبا، تنها همان فرصت هايي است كه با رفتار هاي
زيباو كارهاي بزرگ مي گذرد. ص 88
وقتي زيبايي هاي آفرينش را مي بينيم، وقتي سبزه ها، گل ها، درختان، آسمان آبي يا پر ستاره را با شگفتي و اعجاب
مرور مي كنيم و يا بر ساحل دريا، يا رودخانه مي نشينيم، وقت خود را تلف نكرده ايم.اين ها جزء زندگي است به خصوص اگر با
تأمل و فكر و عبرت همراه باشد. ص 90
دكتر حسابي به زبانو فرهنگ و ادب فارسي عشق مي ورزيد و آثار بيشتر بزرگان شعر وادب را به دقّت مطالعه مي
كرد.ديوان حافظ را به خوبي مي خواند و لذّت مي برد و معتقد بود كه يك ايراني نبايد غزل حافظ را غلط بخواند و يا نادرست
بفهمد. ص 135
هنگامي كه به اين سخنراني گوش ميكردم، فهميدم كه اين شاگردان هرگز چنين روزي را فراموش نخواهند كرد. اين
حركت شكوهمند نمادين چيزي بود كه براي همه ي عمر به يادآن ها مي ماند و در ذهن آن ها نقش مي بست. ص 197
موفّق باشيد...
املاي تقريري اول راهنمايي
يكي از مظاهر خدمات ذوقي و فرهنگي ايرانيان به اسلام ، خدماتي است كه از راه زبان فارسي به اسلام كرده اند. اُدبا و عرفا و
سخنوران ايراني حقايق اسلامي را با جامه ي زيباي شعر و نثر فارسي به نحو احسن آراسته اند و حقايق اسلامي و معاني لطيف
قرآني را در ميان حكاياتي شيرين آورده اند.
ص 6و 7
از صحرا بازمي گشتم و نسيم مانند مادري مهربان و آداب دان، سرهاي نهال هاي جوان و بوته هاي نوزاد خويش را به
نشانه ي وداع با من خم كرده بود و من در آخرين نقطه ي ديد كه اندك اندك از نظرم ناپديد مي شد ، به خالق آنها مي
انديشيدم. ص 63
وقتي زيبايي هاي آفرينش را مي بينيم ، وقتي سبزه ها ، گل ها و آسمان آبي را با شگفتي و اعجاب مرور مي كنيم يا بر
ساحل دريا مي نشينيم ، وقت خود را تلف نكرده ايم. اين ها جزء زندگي است به خصوص اگر با تأمل و عبرت همراه باشد .
ص 114
نزديك غروب آفتاب ، گرد و غباري انبوه از دور نمايان شد . لشكريان خون خوار مغول ، چون سيلي خروشان به طرف هرات در
حركت بودند. آن ها مي خواستند بدون اعتنا به كلبه ي كوچكي كه در كنار جاده بود بگذرند ؛ اما ناگهان يكي از ياران قاجان از
اسب بر زمين افتاد. ص 161
املاي تقريري اول راهنمايي
آن چه قطعي و مسلّم است. اين است كه پس از ظهور اسلام و تشكيل حكومت اسلامي و گرد آمدن ملل گوناگون در زير يك
مي « تمدن اسلامي » پرچم به نام پرچم اسلام. تمدني عظيم و شكوهمند و بسيار كم نظير به وجود آمد كه تاريخ آن را به نام
شناسد. صفحه 3
اي كميل دانش به از مال است كه دانش تو را پاسبان است و تو مال را نگهبان. مال با هزينه كردن كم آيد و دانش با پراكنده
شدن بيفزايد.
اي كميل، آدمي در زندگي به دانش، طاعت پروردگار آموزد و براي پس از مرگ نام نيك اندوزد و دانش، فرمان گذار است و
مال، فرمان بردار. صفحه 24
با زبان فارسي ايراني مي شوم و ايراني مي مانم. هر چه اين زبان را بيش تر مي خوانم و بهتر مي فهمم، ايراني تر مي شوم. زبان
فارسي، ريشه اي است كه با آن به خاك وطنم بسته شده ام و فرهنگ سرزمين خود را با اين ريشه از خاك مي مكم و با تغذيه
از آن زنده مي مانم و مي رويم و مي بالم و گل مي دهم و گل مي كنم. صفحه 35
متخصصان و دانشمندان جهاني مجبور شده اند اعتراف كنند كه جوانان ما با پشتوانه اي ايمان و همت و غيرت، توانسته اند
استعداد جوشان و پنهان خود را آشكار كنند. صفحه 60
كسي در زندگي موفّق است كه اكنون و فرصت حال را دريابد و هميشه فكر كند كه بهترين فرصت من امروز است. امروز را به
فردا افكندن و به اميد آينده نشستن، كار درستي نيست. هم چنان كه امروز را به يادآوري گذشته هاي از دست رفته، گذراندن
و افسوس خوردن نيز شايسته نيست. صفحه 89
شهر هرات آماده ي دفاع نيست. ما تا مدتي لشكريان مغول را معطّل مي كنيم تا هموطنان » : هرمز قدم به جلو گذاشت و گفت
صفحه 128